แนะเคล็ดลับทำธุรกิจชนะค่าเงินบาทผันผวน

แนวทางการแก้ปัญหาก็คือการส่งเสริมให้มีเงินไหลออกจากประเทศอย่างเป็นระบบด้วยการออกมาตรการเสริมมาช่วยบริหาร โดยถือเป็นจังหวะที่ดีที่ผู้ประกอบการจะนำเงินไปลงทุนต่างประเทศ หรือซื้อเครื่องจักรนำเข้า ในส่วนผู้ที่มีเงินออมก็จะมีทางเลือกมากขึ้นในการสร้างความท้าทายเพื่อเพิ่มค่าเงินที่มีอยู่ด้วยการไปลงทุนต่างประเทศ และช่วงนี้ยังนับเป็นจังหวะเหมาะที่รัฐบาล และรัฐวิสาหกิจควรเร่งลงทุนในโครงการสาธารณูปโภคขนาดใหญ่

ในการเสวนา “บริษัทจดทะเบียนควรปรับตัวอย่างไร เพื่อรับมือกับความผันผวนของค่าเงินบาท” ผู้บริหารบริษัทเอกชนชั้นนำแนะบริษัทจดทะเบียนกระจายความเสี่ยงในภาวะเงินบาทแข็งค่าด้วยการผลิตสินค้าหลากหลายประเภท การขยายตลาดในประเทศต่าง ๆ การสร้าง Brand เพื่อเพิ่มอำนาจต่อรอง และการกู้เงินเป็นสกุลต่างประเทศ

ปัญหาไม่ได้อยู่ที่เงินบาทผันผวน แต่อยู่ที่เงินบาทแข็งค่าเร็วเกินไป

คุณหญิงชฎา วัฒนศิริธรรม กรรมการตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย กล่าวว่า ปัญหาของค่าเงินบาทไม่ได้อยู่ที่ค่าเงินที่ผันผวน แต่อยู่ที่เงินบาทของไทยแข็งค่าเร็วเกินไป และแข็งค่ามากกว่าเงินสกุลอื่น ๆ ในเอเชียด้วยกัน มีเพียงฟิลิปปินส์และอินโดนีเซียเท่านั้นที่ประสบปัญหาค่าเงินแข็งค่าอย่างรุนแรงเมื่อเทียบกับดอลลาร์สหรัฐฯเช่นเดียวกับไทย ทั้งนี้สาเหตุหลักเกิดจากการที่มีเงินดอลลาร์ไหลเข้ามาในประเทศเป็นจำนวนมากตามรายได้จากการส่งออก และรายได้จากการท่องเที่ยว รวมไปถึงการเข้ามาเก็งกำไรในระยะสั้นในตลาดหลักทรัพย์ ขณะที่การลงทุนในประเทศชะลอตัวทำให้การนำเข้าสินค้าทุนไม่ขยายตัวดีเท่าที่ควร

อย่างไรก็ตาม การแข็งค่าของเงินบาทมีข้อดีตรงที่ทำให้สินค้าที่มีความจำเป็น เช่น น้ำมัน มีราคาถูกลง โดยคุณหญิงชฎาเชื่อว่า หากเงินบาทไม่แข็งค่าราคาขายปลีกน้ำมันในประเทศอาจสูงกว่าลิตรละ 33 บาท นอกจากนี้การแข็งค่าของเงินบาทยังช่วยลดความกังวลที่มีต่ออัตราเงินเฟ้อลงได้

กลยุทธกำหนดทิศทางและสร้างอำนาจต่อรอง เคล็ดลับเด็ดของสหพัฒน์ฯ

ดร. บุญเกียรติ โชควัฒนา กรรมการผู้อำนวยการ บมจ. ไอ.ซี.ซี. อินเตอร์เนชั่นแนล กล่าวว่า ยุทธวิธีที่ทางสหพัฒน์ใช้ คือ Strategic Direction ด้วยการพยายามกำหนดทิศทางธุรกิจให้มีความเสี่ยงจากค่าเงินบาทให้น้อยลง โดยไม่ควรให้ธุรกิจผูกติดกับการส่งออกมากเกินไป หรือผู้ติดกับลูกค้าประเทศใดประเทศหนึ่งแต่เพียงประเทศเดียว เช่นเดียวกับสินค้าที่ส่งออกก็ไม่ควรมีอยู่เพียงชนิดเดียว เพราะจะทำให้เกิดความเสี่ยงจากเงินตราต่างประเทศที่มีความผันผวนตามมา แม้ว่าในการผลิตสินค้าชนิดเดียวในปริมาณมาก ๆ จะทำให้ลดต้นทุนการผลิตและทำให้การผลิตเกิดประสิทธิภาพสูงสุดก็ตาม

นอกจากนี้ยังมีกลยุทธ์ Strategic Negotiation คือการต่อรองราคา โดยในภาวะที่เงินบาทแข็งค่าทำให้ราคาสินค้าที่ส่งออกไปจากประเทศไทยมีราคาแพงเมื่อเทียบกับคู่แข่ง และประเทศคู่ค้าก็มักจะขอต่อรองราคา การพยายามเจรจาให้ได้ราคาที่เหมาะสมก็เป็นอีกวิธีที่ช่วยให้ยังคงขายสินค้าได้ โดยดร.บุญเกียรติเชื่อว่า ปัจจัยด้านราคาไม่ใช่เหตุผลหลักเพียงประการเดียวที่ทำให้ต่างชาติมาซื้อสินค้าจากไทย ดังนั้น ผู้ประกอบการจึงต้องพยายามมองหาจุดเด่นของตนเองที่แตกต่างจากคู่แข่ง และทำให้จุดเด่นนั้นชัดเจนขึ้น เพื่อดึงดูดความสนใจจากต่างชาติ โดยทั่วไปแล้วต่างชาติมักมองว่า จุดเด่นที่สำคัญของไทยคือการเมืองที่มั่นคง การส่งของตรงเวลา และการไม่มีปัญหาด้านการสื่อสาร

CP ปรับตัวเองมานานแล้วแต่ยังต้องทำต่อไป

ดร. วีรวัฒน์ กาญจนดุล กรรมการ บมจ. เจริญโภคภัณฑ์อาหาร กล่าวว่า CP ได้พยายามปรับตัวมาตั้งแต่วิกฤติเศรษฐกิจปี 2540 จากการผลิตเนื้อสัตว์ที่ไม่ผ่านการปรุง (Raw Meat) 100% มาเป็นการผลิตสินค้าที่ผ่านการปรุง (Cooked Product) เพิ่มขึ้นในสัดส่วน 20% และยังคงจะเพิ่มสัดส่วนสินค้าประเภทนี้ให้มากขึ้นเรื่อย ๆ

ขณะเดียวกันก็พยายามเพิ่มคุณค่าให้กับสินค้า Raw Meat ด้วยการเพิ่มความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านเพื่อส่งขายในตลาดที่เฉพาะเจาะจงมากขึ้น อาทิ การผลิตอาหารอนามัยที่ผ่านการทดสอบ โดยเฉพาะการส่งไปขายยังยุโรปที่เน้นเรื่องของสุขภาพที่จะไม่มีการทารุณสัตว์

นอกจากนี้ยังพยายามขยายตลาดไปยังประเทศต่าง ๆ ให้มากขึ้น โดยในปัจจุบันมีสัดส่วนการส่งออกประมาณ 20% ของสินค้าที่ผลิตได้ทั้งหมด โดยกระจายไปในประเทศต่าง ๆ 10 ประเทศ ขณะเดียวกันก็มีการนำเข้าวัตถุดิบไปพร้อม ๆ กับการส่งสินค้าเข้าไปในตลาด EU ผ่านทางอังกฤษ ทำให้เงินที่ได้รับเป็นสกุลเงินปอนด์จึงไม่ได้รับผลกระทบจากการแข็งค่าของเงินบาทเมื่อเทียบกับสกุลดอลลาร์มากนัก

“รู้เขารู้เรา” สร้าง Brand ให้ติดตลาดแล้วจะมีอำนาจในการกำหนดราคา

นายวุฒิพล กาญจนดุล ประธานกรรมการ บมจ. ไทยอกริฟู้ดส์ กล่าวว่า สินค้าของบริษัทมีทั้งผลิตภัณฑ์การเกษตรแปรรูป กึ่งสำเร็จรูป แช่แข็ง และอาหารกระป๋อง ซึ่งล้วนเป็นวัตถุดิบในประเทศทั้งหมด ยุทธศาสตร์ที่ไทยอกริฟู้ดส์นำมาใช้คือ “รู้เขารู้เรา” โดยสินค้าประเภทที่จำเป็นต้องขายเพื่อรักษาลูกค้าเก่าไว้ เช่น ข้าว ซึ่งเป็นสินค้า Hi Risk Low Return เพราะไม่สามารถกำหนดราคาได้เอง ก็ใช้วิธีตัดลูกค้าที่ไม่ดีออกไป และตกลงราคาซื้อขายที่ชัดเจนเอาไว้ล่วงหน้า

ขณะเดียวกันในสินค้าประเภทที่มีการแข่งขันกันน้อย เช่น ทุเรียนแช่แข็ง ก็จะต้องพัฒนากระบวนการผลิตและคุณภาพของสินค้าให้เป็นที่ยอมรับในตลาด จนสามารถกำหนดราคาได้เอง และสร้างอัตรากำไรขั้นต้น (Margin) ได้ในระดับสูงเพียงพอที่จะทำให้ไม่ได้รับผลกระทบจากเงินบาทที่แข็งค่า

ส่วนสินค้าที่มีผู้บริโภคจำนวนมากก็จะต้องใช้เวลานานนับ 30 ปี ในการสร้าง Brand ให้เป็นที่ยอมรับในตลาด และสร้างให้ผู้บริโภครับรู้ (Perception) ว่าเป็นสินค้าที่มีคุณภาพและยอมรับได้แม้จะมีราคาที่สูง เหมือนในตลาด EU ที่บริษัทสามารถขอขึ้นราคาสินค้าจากลูกค้าได้ เพราะคุณภาพเป็นที่ยอมรับ ขณะที่ในตลาดสหรัฐฯที่เน้นเรื่องราคาถูกก็อาจทำให้ไทยจำต้องนำเข้าสินค้าจากประเทศอื่น เพื่อส่งออกแทนการซื้อจากเกษตรกรในประเทศ แต่วิธีนี้ก็ไม่ใช่แนวทางแก้ปัญหาที่ดี

กำหนดแผนบริหารเงินทุนให้ชัดเจน และกู้เงินจากตปท.ช่วยลดความเสี่ยงได้

นางเพ็ญจันทร์ จริเกษม ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการใหญ่การเงินองค์กร บมจ. ปตท. กล่าวว่า การบริหารจัดการเรื่องความเสี่ยงและนโยบายด้านการบริหารการเงินเป็นสิ่งที่ต้องมีการเตรียมพร้อมล่วงหน้ามานาน และจะต้องใช้เงินลงทุนจำนวนหนึ่ง ซึ่งเทียบไปแล้วจะคุ้มค่ามากกว่าความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นในอนาคตหากไม่มีการวางแผนเอาไว้

ปตท. และบริษัทในเครือมีการกำหนดรายละเอียดแผนการเงินที่ชัดเจน อาทิ การกำหนดโครงสร้างเงินทุน สัดส่วนหนี้สินต่อทุน ตลอดจนเงินทุนหมุนเวียน ขณะเดียวกันบริษัทก็มีรายได้เป็นเงินสกุลดอลลาร์ ซึ่งเท่ากับว่าอัตราแลกเปลี่ยนส่งผลโดยตรงต่อรายได้และรายจ่ายของบริษัท ซึ่งจะต้องมีการทำประกันความเสี่ยงล่วงหน้า (Hedge) เพื่อไม่ให้ช่องว่างของอัตราแลกเปลี่ยนมากเกินไป

สำหรับหนี้ของปตท. จะแบ่งเป็นเงินกู้ในประเทศ 70% และเงินกู้ต่างประเทศ 30% เพื่อเป็นการกระจายความเสี่ยง โดยจะต้องยอมรับว่า ไม่ว่าค่าเงินจะแข็งค่าหรืออ่อนค่าก็จะส่งผลต่อเงินที่เป็นหนี้ ซึ่งอาจเพิ่มขึ้นหรือลดลงตามอัตราแลกเปลี่ยนที่เปลี่ยนแปลงไปในแต่ละวันด้วยเช่นกัน

อย่าเอาค่าเงินบาท Offshore มากำหนดค่าเงินบาทในประเทศ

นายทรงพล ชีวะปัญญาโรจน์ ผู้บริหารธุรกิจตลาดทุน ธนาคารกสิกรไทย กล่าวว่า โดยปกติแล้วค่าเงินของแต่ละประเทศ จะขึ้นอยู่กับสัดส่วนปริมาณการค้าขาย โดยไทยค้าขายกับสหรัฐฯในสัดส่วน 40% กับญี่ปุ่นและ EU 30% ที่เหลืออีก 30% เป็นเอเชีย แต่สาเหตุที่ค่าเงินบาทของไทยไปอิงกับสกุลดอลลาร์มากเป็นพิเศษก็เพราะในช่วง 10 ปีที่ผ่านมาไทยได้ดุลการค้ามาเกือบทุกปี มีเพียงแค่ 2 ปีเท่านั้นที่ขาดดุลการค้า ทำให้ธนาคารแห่งประเทศไทยสะสมเงินสหรัฐฯไว้เป็นจำนวนมากและไม่มีการลงทุนในโครงการใหญ่ ๆ ทำให้ Demand และ Supply ไม่สมดุลกัน และเงินบาทแข็งค่าในลักษณะที่ต่อเนื่องไม่ใช่ผันผวน

การที่จะระบุว่าเงินบาทที่เหมาะสมควรจะอยู่ที่เท่าใดนั้นจะต้องขึ้นอยู่กับ Demand และ Supply ของการบริโภค การใช้จ่ายของภาครัฐ การลงทุนภาคเอกชน การส่งออกและการนำเข้าสินค้า รวมถึงสินค้าคงคลัง ซึ่งเอกชนแต่ละรายจะต้องรู้จุดยืนของตนเองด้วย ว่าสามารถยอมรับและบริหารความเสี่ยงได้มากน้อยเพียงใด และยอมรับการแข็งค่าได้ในระดับใด

นอกจากนี้ยังไม่ควรนำค่าเงินบาทในตลาดซื้อขายเงินตราต่างประเทศ (Offshore) มากำหนดค่าเงินบาทในประเทศ เพราะสภาพคล่องของเงินบาทในต่างประเทศมีน้อยมาก อีกทั้งอัตราดอกเบี้ยของเงินบาทในต่างประเทศและในไทยต่างกันเกือบเท่าตัว ดังนั้นจึงไม่เป็นการถูกต้องนักที่จะทำธุรกรรมโดยอ้างอิงจากค่าเงินบาท Offshore เพราะมีช่วงต่างของการเสนอซื้อและเสนอขายที่กว้างมาก

ประเทศไทยกำลังกลัวการได้รับเงินเดือนขึ้น

นายมนตรี ศรไพศาล ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บมจ. หลักทรัพย์ กิมเอ็ง (ประเทศไทย) กล่าวว่า เงินบาทที่แข็งค่าขึ้นสะท้อนให้เห็นว่า มูลค่าของเงินที่คนไทยได้รับสูงขึ้น แต่สิ่งที่เกิดขึ้นกลับกลายเป็นว่าคนไทยกำลังกลัวที่จะได้รับรายได้เพิ่มขึ้น ทั้ง ๆ ที่เมื่อเทียบกับประเทศอื่น ๆ แล้วรายได้เฉลี่ยของคนไทยยังต่ำกว่าในอีกหลายประเทศ เช่น มาเลเซียมีรายได้เฉลี่ยมากกว่าไทย 1 เท่า ฮ่องกงมีรายได้มากกว่าไทย 5 เท่า และสหรัฐอเมริกามีรายได้มากกว่าไทย 16-17 เท่า แต่ในขณะเดียวกันคนไทยก็จะต้องเผชิญกับการแข่งขันมากขึ้นเช่นกัน เพราะเรากำลังอยู่ในโลกที่มีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา และตราบใดที่คนไทยคลายความวิตกลง การบริโภคก็จะเกิดขึ้นตามมา ซึ่งจะสามารถกระตุ้นเศรษฐกิจของประเทศได้

นายมนตรียังเชื่อว่าการเพิ่มขึ้นของดัชนีตลาดหุ้นไทยส่งผลทางจิตวิทยาต่อเศรษฐกิจไทยค่อนข้างมาก อย่างไรก็ตาม การซื้อขายที่มีเพิ่มขึ้นช่วยสะท้อนให้เห็นถึงโอกาสในการลงทุน และตลาดหุ้นกู้ในไทยน่าจะกลับมาคึกคักอีกครั้งตามการขยายตัวการลงทุนของภาคเอกชน

ย้อนกลับ